Facebook link

Teatr Ludowy Kraków - Obiekt - VisitMalopolska

Powrót

Teatr Ludowy Kraków

Teatr Ludowy Kraków

Budynek Teatru Ludowego na tle nowohuckich zabudowań, widok z drona
os. Teatralne 34, 31-943 Kraków
tel. +48 126802101
Jest jedną z najmłodszych scen krakowskich. Został założony w 1955 na wzorcowym, socrealistycznym osiedlu robotniczym, w Nowej Hucie, bo miał kształcić mieszkających tutaj robotników i zapewniać im dostęp do kultury. Pech chciał, że zatrudniono w nim tak wybitnych twórców, iż teatr stał się jedną z najlepszych scen nie tylko w mieście, ale w całym kraju, zapraszaną nawet za granicę.

Pierwszym dyrektorem i kierownikiem artystycznym teatru została Krystyna Skuszanka, etat reżysera przyznano Jerzemu Krasowskiemu, a scenografa Józefowi Szajnie. Szybko za sprawą tych wybitnych twórców Teatr Ludowy stał się jedną z najciekawszych scen w kraju, mimo że miał bardzo silną konkurencję - dwa świetne krakowskie teatry: Stary i Słowackiego.

"Okres Krasowskich nie miał w historii Teatru Ludowego sobie równych - pisał Krzysztof Miklaszewski. - Każda premiera była tu wydarzeniem, więcej: była bombą z zapalnikiem ogólnopolskim." ("Dziennik Polski", 02.12.95)
Skuszanka i Krasowski uczynili z nowohuckiej sceny teatr nowatorski i politycznie zaangażowany, o wysokich ambicjach intelektualnych i artystycznych. Na repertuar składała się klasyka polska i obca oraz dramaturgia współczesna. Grano Ajschylosa, Carlo Gozziego i Carlo Goldoniego. Skuszanka z powodzeniem reżyserowała Szekspira: „Miarka za miarkę” ze scenografią Tadeusza Kantora (1956), „Burza” (1959) i „Wieczór trzech króli” (1961) ze scenografią Józefa Szajny oraz polski dramat romantyczny. 

W późniejszych latach teatr stracił swoją wysoką rangę w środowisku artystycznym - po zmianie dyrekcji, z powodu nacisków politycznych oraz zmuszony do uwzględniania potrzeb niewyrobionego lokalnego odbiorcy. 
Szybko jednak zaczął ją odzyskiwać w rękach kolejnych ambitnych dyrektorów, którzy zręcznie mieszają ambitne realizacje z „terapią przez sztukę”, warsztatami z pogranicza psychologii i teatru oraz dla odbiorców o specjalnych potrzebach (np. dzieci czy osoby bez pełnej sprawności).
Najgłośniejszy stał się podjęty przez dyrektora Jerzego Fedorowicza eksperyment "Romeo i Julii" Shakespeare`a z udziałem młodzieży ze zwalczających się subkultur skinheadów i punków. 

Budynek Teatru zaprojektowali Janusz Ingarden i Marta Ingarden oraz Jan Dąbrowski. 
Został on utrzymany został w spokojnych formach socrealizmu, stylu wówczas dominującego w naszej architekturze. Miał rzut kwadratu, z czego połowę zajmowała scena i pomieszczenia techniczne, drugą widownia, westybule i korytarze. Fasady były podobne do siebie, najozdobniej potraktowana została frontowa z szerokimi schodami i flankującymi wejścia kolumnami. Cały budynek był stosunkowo niski, jednokondygnacyjny, z mocno wysuniętym nadsceniem. W narożnikach projektanci usytuowali dekoracyjne kopułki ze szpicami. Płytki hall kasowy prowadził do korytarza komunikacyjnego, obiegającego widownię. Audytorium obliczono na 422 miejsc parterowych o układzie amfiteatralnym, z dobrą optyką i poprawną akustyką, chociaż do kilku miejsc z tyłu sali głos ze sceny dochodził stłumiony. Z tego też względu zmniejszono później ilość miejsc do 399. Nowocześnie rozwiązano także zapadnie, które można uzyskiwać w dowolnym miejscu sceny. Rozplanowanie widowni nawiązuje do Teatru Festiwalowego w Bayreuth czy projektów M. Littmanna, chociaż ma mniejszy rozmach.

Całe wnętrze zaprojektowane zostało funkcjonalnie, nowocześnie i sprawnie technicznie. Jedynym utrudnieniem jest brak magazynów na dekoracje i pracowni technicznych. Ale to nie wina projektantów. W pierwotnych założeniach przewidywano wspólne pracownie dla obu teatrów w Nowej Hucie, ale niestety w międzyczasie zrezygnowano z budowy Teatru Wielkiego. Omawiany tu budynek miał być teatrem mniejszym, kameralnym, a pracownie i magazyny zamierzano zlokalizować bliżej Teatru Wielkiego.

Dopiero w 1970 roku kosztem 10 milionów złotych przystąpiono do budowy gmachu mieszczącego pracownie malarską, stolarską, tapicerską, ślusarską, modelarnię i magazyny dekoracji. Budynek o trzech kondygnacjach usytuowany został sto metrów od teatru.

Dziś Teatr Ludowy ma aż trzy sceny. Scena Stolarnia to najmłodsza z nich. Powstała w 2004 roku, a mieści się w budynku zaplecza na os. Teatralnym 23, gdzie wcześniej była teatralna stolarnia.

Od 1996 roku Teatr Ludowy wystawia również sztuki na Scenie pod Ratuszem w budynku ratusza na Rynku Głównym. 

Repertuar można sprawdzić na stronie https://ludowy.pl/