Facebook link

Zabudowa uzdrowiskowa Szczawnica - Obiekt - VisitMalopolska

Powrót

Zabudowa uzdrowiskowa Szczawnica

Zabudowa uzdrowiskowa Szczawnica

Fontanna, przy niej rzeźba kobiety. W tle dwa duże drewniane budynki Pijalni Wód.
34-460 Szczawnica Region turystyczny: Pieniny i Spisz
tel. +48 182622203
Uzdrowisko, pięknie położone między Beskidem Sądeckim i Pieninami w dolinie potoku Grajcarka, znane jest nie tylko ze znakomitego mikroklimatu i leczniczych wód pomagających w leczeniu chorób dróg oddechowych i schorzeń układu ruchu, ale też z zabytkowej drewnianej architektury.

W 1828 roku Austriacy sprzedali dobra szczawnickie poczmistrzowi Janowi Podhajeckiemu, który zakupił je za pieniądze Józefiny i Stefana Szalayów i w 1834 roku przekazać im Szczawnicę formalnie. W 1839 roku przejął ją po rodzicach Józef Szalay i założył uzdrowisko. Wzniósł pierwsze zaprojektowane przez siebie budynki zdrojowe, urządził Park Górny, zakrył koryto Szczawnego Potoku pod placem Dietla i reklamował uzdrowisko, które w 1876 roku przekazał krakowskiej Akademii Umiejętności. W 1909 roku uzdrowisko odkupił hrabia Adam Stadnicki, gwałtowny rozwój miasta nastąpił w latach 60. XX wieku.

Zabudowa, górnej, zdrojowej części miasta znajduje się w dolince Szczawnego Potoku, to tu można zobaczyć wille i pensjonaty z XIX wieku w stylu szwajcarsko-tyrolskim. Są to drewniane domy dwu- lub trzypiętrowe, z werandami, gankami i wieżyczkami oraz bogatą dekorację snycerską. Najpiękniejsze z nich, zachowane bez większych zmian od połowy XIX wieku, wznoszą się w okolicy placu Dietla, i przy odchodzącej od niego ulicy Jana Wiktora.

Najstarszym budynkiem w uzdrowisku jest Dwór Szalayów z 1839 roku, a wśród willi uwagę zwracają: Szwajcarka, Holenderka i Pałac oraz Brat, Siostra i Dworzec Gościnny. Poza tym: Alma, Danusia, Limba, Marta, Palma, Pod Bogarodzicą, Stara Kancelaria, Szalay i Wanda. W Pijalni Wód z 1863 roku działa kawiarnia i galeria, nieczynne jest Sanatorium Świerki z 1860 roku, zachwycają zdobieniami Zdrój Waleryi i Zdrój Magdalena.

W okolicy warto odwiedzić wsie położone w dolinie Grajcarka, Jaworki i Szlachtową, dawniej zamieszkałe przez Rusinów Szlachtowskich, po których pozostały murowane cerkwie. A objęte ochroną wąwozy Biała Woda i Homole to urokliwe miejsca spacerowe.